Meningokokkenziekte

Vastgesteld LOVI: juni 2016.

Deze informatie gaat over meningitis (hersenvliesontsteking) en andere ziektebeelden veroorzaakt door meningokokken (bepaalde bacteriën). Voor meningitis veroorzaakt door een virus zie 'Hersenvliesontsteking door een virus (virale meningitis)'.

Wat is meningokokkenziekte?

Meningokokkenziekte is een besmettelijke ziekte. Mensen krijgen het door een bacterie.

Mensen kunnen verschillende ziektes krijgen door meningokokken. Soms kunnen de klachten ernstig zijn. Door meningokokken kan iemand hersenvliesontsteking of een bloedvergiftiging krijgen. In Nederland komt meningokokkenziekte regelmatig voor.

Wat zijn de klachten bij meningokokkenziekte?

De klachten kunnen zijn:

  • plotseling hoge koorts,
  • suf,
  • hoofdpijn,
  • niet tegen licht kunnen,
  • misselijk,
  • braken,
  • een zere en stijve nek, vooral als u het hoofd voorover buigt,
  • soms komen er hele kleine, rode of paarse vlekjes in de huid. De vlekjes kunnen niet weggedrukt worden. Ze zijn zo groot als een speldenknop.
     

Bij baby’s zijn de klachten:

  • slaperig,
  • drinkt slecht,
  • huilt snel en anders dan normaal,
  • begint te huilen als u het bij het verschonen aan de benen optilt.
     

Iemand met meningokokkenziekte kan heel snel erg ziek worden. Soms binnen enkele uren.

De tijd tussen besmet raken en ziek worden is 2 tot 10 dagen. Meestal is dit 3 tot 4 dagen. Maar de kans om na besmetting ziek te worden, is heel klein.

Hoe kunt u meningokokkenziekte krijgen?

Veel mensen dragen de bacterie bij zich zonder ziek te worden. De bacterie zit in de neus of keel van iemand die besmet is. Door hoesten en niezen komen kleine druppeltjes met de bacterie in de lucht. Mensen kunnen deze druppeltjes inademen en besmet raken.

De kans is heel klein dat iemand ziek wordt nadat hij is besmet.

Wie kan meningokokkenziekte krijgen?

Iedereen kan meningokokkenziekte krijgen. Het komt het meest voor bij jonge kinderen en bij tieners.

Er zijn verschillende types meningokokken. Iemand kan dus vaker meningokokkenziekte krijgen.

Wat kunt u doen om meningokokkenziekte te voorkomen?

Meningokok type B komt het meest voor in Nederland. Er is sinds kort een inenting tegen dit type.

Baby’s krijgen via het Rijksvaccinatieprogramma een inenting tegen meningokok type C. Babby’s krijgen deze inenting op het consultatiebureau als ze 14 maanden oud zijn.

Heeft iemand meningokokkenziekte? Dan is het soms nodig om medicijnen te geven aan andere mensen om de ziekte te voorkomen. Bijvoorbeeld in het gezin. De GGD bekijkt samen met de arts of dit nodig is.

Bij hoesten of niezen:

  • Gebruik een papieren zakdoek. Hebt u geen papieren zakdoek bij de hand? Hoest dan in de plooi van uw elleboog.
  • Gebruik een zakdoek maar één keer.
  • Gooi de zakdoek na gebruik weg.
  • Was hierna uw handen.
  • Het is niet nodig om bij iedereen die hoest of niest uit de buurt te blijven. Houd pasgeboren baby’s wel uit de buurt van hoestende en niezende mensen.
     

Is meningokokkenziekte te behandelen?

Door snelle behandeling worden de meeste mensen weer beter. Als iemand erg ziek is, is opname in het ziekenhuis nodig.

Soms blijven er nog klachten bestaan, bijvoorbeeld doofheid, scheel kijken of moeite met leren. Soms overlijdt er iemand aan meningokokkenziekte.

Kan iemand met meningokokkenziekte naar een kindercentrum, school of werk?

Iemand met meningokokkenziekte is te ziek om naar kindercentrum, school of werk te gaan.

Heeft uw kind meningokokkenziekte? Vertel het dan aan de leidster of de leerkracht. Zij kunnen in overleg met de GGD andere ouders informeren. Ouders kunnen dan letten op de klachten van meningokokkenziekte bij hun kind. Soms zijn extra maatregelen op een kindercentrum of school nodig.

Heeft u of uw kind contact gehad met iemand met meningokokkenziekte? U en uw kind kunnen dan gewoon naar een kindercentrum, school of werk. Thuisblijven helpt niet om de ziekte te voorkomen. Er zijn altijd en overal mensen die de bacterie bij zich dragen. Het gebeurt bijna nooit dat twee mensen in een gezin of groep meningokokkenziekte krijgen.

Heeft u nog vragen?

Vraag het de GGD-afdeling Infectieziekten of de huisarts.

Publieksinformatie

Meer publieksinformatie en folders over ziekten en uitbraken vindt u op www.rivm.nl.