Handreiking COVID-19 nertsenbedrijven

Bijlage bij de LCI-richtlijn COVID-19 | Versie 19 augustus 2020 (versiebeheer zie onderaan pagina) 

Achtergrond

Recente ontwikkelingen en onderzoek naar SARS-CoV-2-besmettingen bij nertsenbedrijven in Nederland hebben aangetoond dat nertsen vatbaar zijn voor SARS-CoV-2. Introductie van het virus op deze bedrijven heeft zeer waarschijnlijk plaatsgevonden door mensen werkzaam op deze bedrijven. Daarnaast is aangetoond dat besmetting ook weer van dier op mens heeft plaatsgevonden. Om deze reden zijn er bij alle nertsenbedrijven maatregelen van kracht: zij mogen geen bezoekers ontvangen, geen mest uitrijden, dieren mogen het bedrijf niet verlaten, en er is een hygiëneprotocol voor bezoekers en vervoermiddelen.

Om verspreiding van SARS-CoV-2 onder medewerkers en nertsen – en omgekeerd – te voorkomen is vroegtijdig opsporen van besmetting noodzakelijk.

Deze handreiking is bedoeld voor GGD’en en bedrijfsartsen en beschrijft de maatregelen ter preventie van besmetting op bedrijven door humane introductie, en de maatregelen bij een verdenking van of bevestigde COVID-19 bij nertsen of medewerkers van een nertsenbedrijf in Nederland..

Testbeleid medewerkers

Omdat medio juli 2020 steeds weer nieuwe nertsenbedrijven besmet bleken, is het (test)beleid voor medewerkers aangescherpt.

Medewerkers die op een met SARS-CoV-2 besmet bedrijf hebben gewerkt zonder adequate PBM (FFP2, spatbril, handschoenen; zie verder) wordt dringend geadviseerd om tot 10 dagen na de laatste blootstelling in (thuis)quarantaine te gaan en zeker geen werkzaamheden op een ander nertsenbedrijf uit te voeren. Bij al deze medewerkers wordt moleculaire diagnostiek geadviseerd op dag 3 en dag 10 na de laatste blootstelling. Indien de PCR positief is en de CT waarde <32, dan wordt materiaal voor WGS verstuurd naar het Erasmus MC. Ook serologische diagnostiek kan overwogen worden als medewerkers voorheen COVID-19-klachten gehad hebben.

Het testen van tijdelijke medewerkers voor de start van de werkzaamheden op een nertsenbedrijf kan overwogen worden door de werkgever. Een eenmalige test biedt geen zekerheid dat de persoon niet besmet is met SARS-CoV-2: de persoon kan nog in de incubatieperiode zitten of na de test kan een besmetting optreden. Als een werkgever ervoor kiest om een nieuwe tijdelijke werknemers te testen, kan dit gezien worden als een bestrijdingsmaatregel ter voorkoming van introductie van SARS-CoV-2 op een nertsenbedrijf. Testen bij de GGD is dan een optie. Het resultaat van de test hoeft niet aan de werkgever worden meegedeeld (Het is de bedrijfsarts of huisarts die de werknemer controleert, niet de werkgever, en de arts deelt de uitslag alleen met de werknemer, niet met de werkgever). Wanneer de werknemer vrijwillig de uitslag deelt met zijn werkgever, mag de werkgever deze niet vastleggen of delen.

Deze testen kunnen aangevraagd worden bij een bureau wat ook preventieve testen voor reizigers aanbiedt, bijvoorbeeld een travel clinic of via de teststraat van de GGD.

Bij een positieve test gaat de werknemer in isolatie en voert de GGD bron en contactonderzoek uit. De werknemer mag niet op het bedrijf komen en de stallen niet betreden. De werknemer mag pas aan het werk als de besmettelijke periode is verstreken.

Voor alle nertsenhouders en/of hun huisgenoten en werknemers geldt het dringende advies om zich te allen tijde bij klachten passend bij COVID-19 te laten testen. Deze, niet preventieve testen, worden ook in de GGD-teststraat uitgevoerd. Hangende de uitslag mag men niet in de stal komen. Als een infectie wordt vastgesteld, initieert de GGD het bron- en contactonderzoek.

Testbeleid bij nertsen

Nertsenhouderijen in Nederland worden gescreend op SARS-CoV-2 door middel van serologisch onderzoek bij de dieren. Daarnaast is er een meldplicht voor nertsenhouders in geval van ziekte en sterfte onder de dieren. Door middel van een Early Warning System worden wekelijks (natuurlijk) gestorven dieren van nertsenbedrijven bij de GD getest. Bij een positieve bevinding volgt een onderzoek door de NVWA.

Maatregelen in het geval van SARS-CoV-2-besmettingen bij medewerkers

In het geval dat een medewerker van een nertsenbedrijf positief getest is op SARS-CoV-2, gaat deze persoon in isolatie en staakt zijn werkzaamheden. Huisgenoten en anderszins nauwe contacten van de index volgen de quarantaineregels. Deze personen mogen ook niet in de stal komen. Indien dit om praktische redenen niet haalbaar is, dan kan overwogen worden dat een niet-zieke huisgenoot of medewerker de nertsen verzorgt met inachtneming van de volgende maatregelen:

  • Gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen bij het betreden van de stal. Dit wil zeggen:
    • gebruik van chirurgische mondneusmaskers (type IIR).
  • De algemene hygiënemaatregelen – zoals goede hoest- en handhygiëne en zoveel als mogelijk 1,5 meter afstand houden – worden nageleefd.
  • Te allen tijde moeten de reguliere bedrijfshygiënemaatregelen worden nageleefd, zoals:
    • Bedrijfskleding wordt uitgetrokken in de hygiënesluis.
    • Bedrijfskleding wordt gewassen op de locatie van het bedrijf.
    • Personeel wordt geacht te douchen voordat ze naar huis gaan.
    • Bedrijfskleding wordt niet naar huis meegenomen.
    • Bedrijfskleding wordt elke dag schoon aangetrokken.

Maatregelen in het geval van SARS-CoV-2-besmettingen bij nertsen

Wanneer vastgesteld is dat nertsen op een bedrijf besmet zijn zal de NVWA overgaan tot ruiming van het bedrijf. In de tijd dat tot de ruiming moeten maatregelen worden genomen om besmettingen van dier op mens te voorkomen. De algemene hygiëneadviezen – zoals 1,5 meter afstand houden en goede hand- en hoesthygiëne – moeten worden nageleefd. Gezien echter het feit dat bij het verzorgen van nertsen niet altijd 1,5 meter afstand gehouden kan worden en uit onderzoek is gebleken dat SARS-CoV-2-RNA aantoonbaar is in de stal, moet er tijdens het werken in de stallen gebruik gemaakt worden van persoonlijke beschermingsmiddelen. Deze betreffen:

  • FFP2-mondneusmasker;*
  • handschoenen;
  • gebruik van een spatbril.
     

Daarnaast wordt het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen geadviseerd tijdens werkzaamheden waarbij veel stof vrij komt en het opruimen van mest, ook als dit niet direct in de nertsenstal is.

Om het transmissierisico verder te verkleinen wordt het gebruik van een hogedrukspuit afgeraden.

Te allen tijde moeten de reguliere bedrijfshygiënemaatregelen worden nageleefd, zoals:

  • Bedrijfskleding wordt uitgetrokken in de hygiënesluis.
  • Bedrijfskleding wordt gewassen op locatie van het bedrijf.
  • Personeel wordt geacht te douchen voordat ze naar huis gaan.
  • Bedrijfskleding wordt niet naar huis meegenomen.
  • Bedrijfskleding in ieder geval dagelijks wordt gewassen.
     

Personen die in een besmette stal hebben gewerkt zonder adequate PBM zoals hierboven beschreven, gaan 10 dagen in quarantaine. Zij mogen in deze periode niet werken

* Eerder werd een chirurgisch mond-neusmasker (IIR) geadviseerd. Dit advies is nu aangescherpt naar aanleiding van nieuwe onderzoeksresultaten en is vooral van belang voor bedrijven waar de besmetting bij dieren recent is vastgesteld en er derhalve waarschijnlijk veel uitscheiding is van het virus in de stal.

Versiebeheer

  • 19-08-2020: Op basis van het OMT-advies is de quarantaineperiode bekort van 14 naar 10 dagen, gerekend vanaf het laatste risicovolle contact of moment van mogelijke besmetting. Uit de nieuwste gegevens van het Nederlandse bron- en contactonderzoek blijkt: van alle contacten van een besmette patiënt die later zelf ziek werden, kreeg 99% COVID-19-klachten binnen 10 dagen na het laatste risicovolle contact.
  • 05-08-2020: Omdat medio juli 2020 steeds weer nieuwe nertsenbedrijven besmet bleken, is het (test)beleid voor medewerkers aangescherpt.
  • 23-06-2020: Toevoeging hygiëneprotocol voor nertsenbedrijven en link naar website NVWA. Testbeleid medewerkers bij besmette bedrijven afhankelijk van klachten. EWS toegevoegd.
  • 02-06-2020: Eerste versie.